X
تبلیغات
پخش زنده جام جهانی
یـادداشـت هایــِ شخصیــِ سیّد مـصطفـــی
نیـست بـر لــــوح دلــــم، جـز الفــــــ قـــامـت یــــار ...
حضرت علی (ع) می فرمایند : در عجبم از مردمی که ؛ به دنبال دنیایی هستند که روز به روز از آن دورتر میشوند و غافلند از آخرتی که روز به روز به آن نزدیکتر میشوند

ای پادشه خوبان داد از غم تنهایی

دل بی تو به جان آمد وقت است که بازآیی


دایم گل این بستان شاداب نمی‌ماند

دریاب ضعیفان را در وقت توانایی


دیشب گله زلفش با باد همی‌کردم

گفتا غلطی بگذر زین فکرت سودایی


صد باد صبا این جا با سلسله می‌رقصند

این است حریف ای دل تا باد نپیمایی


مشتاقی و مهجوری دور از تو چنانم کرد

کز دست بخواهد شد پایاب شکیبایی


یا رب به که شاید گفت این نکته که در عالم

رخساره به کس ننمود آن شاهد هرجایی


ساقی چمن گل را بی روی تو رنگی نیست

شمشاد خرامان کن تا باغ بیارایی


ای درد توام درمان در بستر ناکامی

و ای یاد توام مونس در گوشه تنهایی


در دایره قسمت ما نقطه تسلیمیم

لطف آن چه تو اندیشی حکم آن چه تو فرمایی


فکر خود و رای خود در عالم رندی نیست

کفر است در این مذهب خودبینی و خودرایی


زین دایره مینا خونین جگرم می ده

تا حل کنم این مشکل در ساغر مینایی


حافظ شب هجران شد بوی خوش وصل آمد

شادیت مبارک باد ای عاشق شیدایی


حکایت دایره و پرگار در اشعار حافظ چیست؟

چند روز پیش در یکی از مکان های عمومی ، بر روی تخته ای نوشته شده بود:"در دایره ی قسمت ما نقطه ی پرگاریم" که بی نهایت توجه من رو به خودش جلب کرد و در انتهای این جمله زیبا نوشته شده بود "حافظ" . به همین جهت بررسی در اشعار حافظ شیرازی داشتم ، اما به این جمله بر نخوردم و در شعر حافظ آمده است " در دایره قسمن ما نقطه ی تسلیمیم". از دوستان عزیزم درخواست دارم اگر به موردی برخوردند این حقیر رو هم در جریان قرار دهند که آیا بیت اول در شعری دیگر استفاده شده یا خیر. اما قضیه دایره و پرگار در اشعار جناب حافظ چیست: اگر تفعلی به حافظ بزنیم ،متوجه می شویم که جناب حافظ هم علاقه ی زیادی به پر گار و دایره دارند بطوریکه در ابیات متعدد و مختلف ت بطور پراکنده از این واژه ها و مفاهیم استفاده کردند، به طور مثال:

در دایره ی قسمت ما نقطه ی تسلیمیم                        لطف آنچه تو اندیشی حکم آنچه تو فرمایی

جام می و خون دل هریک به کسی دادند                       در دایره ی قسمت اوضاع چنین باشد

خیز تا بر کلک آن نقاش جان افشان کنیم                       کاین همه نقش عجب در گردش پرگار داشت

دل چو پرگار به هر سو دورانی می کرد                           وندر آن دایره سر گشته ی پا برجا بود

عاقلان نقطه ی پرگار وجودند ولی                                  عشق داند که در این دایره سرگردانند

آنکه پر نقش زد این دایره ی مینایی                               کس ندانست که در گردش پرگار چه کرد

نقطه ی عشق نمودم به تو هان سهو مکن                     ور نه چون بنگری از دایره بیرون باشی

چو نقطه گفتمش اندر میان دایره                                   به خنده گفت به حافظ که این چه پرگاری

اگر نه دایره ی عشق راه بربستی                                  چو نقطه ی حافظ مسکین نه در میان بودی


البته ابیات زیادی از این قبیل در آثار شُعرای دیگه هم خواندم ولی هنوز تاریخچه ی دایره و پرگار در ابیات و اشعار برایم مبهم بود که با بررسی در فضای مجازی و استفاده از نظرات سازنده ی آنها چنین دست پیدا کردم که تصویر پرگار در شعر مورد توجه خیلی از شاعرای دنیاست .در تاریخ انگلیس شاعران متافیزیک بویژه شاعر قرن 17 انگلیس جان دان ، از این واژه استفاده کرده و به طرز خیلی هنرمندانه ای خودش و همسرش را به پایه های پرگار تشبیه کرده به این صورتکه یکی از پایه ها باید ثابت باشه (استعاره از معشوقه) تا پایه دیگه (عاشق) دور او بتابد و بچرخد و به این صورت معشوقش را به وفاداری دعوت میکند ، چرا که در غیر اینصورت و در صورت هر نوع بی وفایی از جانب معشوق، بی وفایی عاشق را در پی خواهد داشت و دقیقا به مثال پایه های پرگار که اگر پایه ثابت کمی حرکت کنه دایره که سمبل اتحاد و همبستگی هست ساخته نمی شود یا بی معنا کشیده می شود. این تصویر سازی که اسمش استعاره بعیده در شاهکار حافظ در قرن 14 یعنی زمانی که غرب در تاریکی و بی خبری مطلق به سر میبرد، در اشعار حافظ و حتی قبل تر از حافظ در اشعار خواجوی کرمانی به کمال رسیده.تا جایی که خود حضرت حافظ در مقام تجلیل از استاد خود میگوید:
استاد سخن سعدی پیش همه کس اما                         دارد سخن حافظ طرز سخن خواجو

چهارشنبه 22 آبان‌ماه سال 1392 :: 09:08 ق.ظ
آخرین دل نوشتـــه ها
پیونـدهای محبـــــــــــت
تعداد کل دل نوشته ها
  • . (101)
آمار قدوم پرمهرتــان
  • تعداد بازدیدکنندگان: 314728
فرم تماس با ســیدمصطفی
نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیـــــــــل
حکایت همچنان باقیست
MeLoDiC

کلیه حقوق این وبلاگ برای یـادداشـت هایــِ شخصیــِ سیّد مـصطفـــی محفوظ است