X
تبلیغات
رایتل
یـادداشـت هایــِ شخصیــِ سیّد مـصطفـــی
نیـست بـر لــــوح دلــــم، جـز الفــــــ قـــامـت یــــار ...
حضرت علی (ع) می فرمایند : در عجبم از مردمی که ؛ به دنبال دنیایی هستند که روز به روز از آن دورتر میشوند و غافلند از آخرتی که روز به روز به آن نزدیکتر میشوند
خواجه شمس‌الدین محمد بن بهاءالدّین حافظ شیرازی، شاعر بزرگ قرن هشتم و یکی از سخنوران نامی جهان است. یکی از ابیات زیبای حافظ شیراز ، که موجبات مجادله صائب تبریزی و استاد شهریار گشته است را شاید شنیده باشید:


          اگر آن ترک شیرازی بدست آرد دل ما را         به خال هندویش بخشم سمرقند و بخارا را 


ابتدا شرح این بیت را می خوانیم:
اگر آن معشوق نکوروی شیرازی رضای خاطــر ما را به دست آورد; شهرهای سمرقنـد و بخارا را به عنوان هدیه تقدیم خال سیاهش می کنم ،ترک : در زبان فارسی سمبل معشوق زیباست و ترک شیرازی یعنی زیباروی شیرازی ،خال هندو: دو معنی دارد، یکی خالی که به رسم هندوان بر گونه می گذارند و دیگر خالی که مثل هندو سیاه است و بیشتر همین معنی مراد است ،سمرقند و بخارا: از شهرهای عمده ترکستانند که در دوران های اسلامی به آبادانی و ثروت و داشتن مردم خوبروی شهرت داشتند،حاصل معنی اینکه اگر آن محبوب شیرازی به تمنیات دل من تسلیم شود، در برابر خال سیاه او، که نقطه کوچکی از مجموعه زیبائی های اوست ، شهرهای سمرقند و بخارا را تقدیم او می کنم ،در بعضی روایات تاریخی آمده در ملاقاتی که میان امیرتیمور و خواجه حافظ در شیراز صورت گرفته ، موضوع این بیت از جانب فاتح سمرقندی مطرح و مورد اعتراض واقع شده است ، دکتر غنی در کتاب تاریخ عصر حافظ [ص 193] این ملاقات را رد نمی کند و می گوید اگر راست بدانیم و امر تاریخی بشماریم و مثل غالب قصه هائی از روی مضامین غزلهای خواجه ساخته شده است نباشد، باید فرض کنیم که در اواخر همین سال هفتصد و هشتاد و نه واقع شده است ، علی بن الحسین الواعظ الکاشفی مشهور به البیهقی در کتاب لطائف الطوائف که در سال نهصد و سی و نه به نام شاه محمد سلطان تصنیف نموده است در باب نهم ،،، می گوید چون امیر تیمور ولایت فارس را مسخر کرد و به شیراز آمد و شاه منصور را بکشت ، خواجه حافظ شیرازی را طلبید و او همیشه منزوی بود و به فقر و فاقه می گذرانید، سید زین العابدین جنابذی که نزد امیرتیمور قربی تمام داشت و مرید خواجه حافظ بود او را به ملازمت امیر تیمور آورد، امیر دید که آثار فقر و ریاضت بر او ظاهر است ، گفت ای حافظ من به ضرب شمشیر تمام زمین را خراب کرده تا سمرقند و بخارا را معمور کردم و تو آنرا به یک خال هندی می بخشی ،،، خواجه حافظ گفت از این بخشندگی هاست که بدین فقر و فاقه افتاده ام ، امیر تیمور خندید و برای حضرت خواجه وظیفه لایق تعیین کرد، در هر حال دلیلی بر تکذیب این قضیه نداریم ، بلکه قرائن و مویداتی نیز موجود است.

اما مجادله تاریخی دو شاعر در قرن های بعد از حضرت حافظ نیز خواندنیست. میرزا محمّدعلی صائب تبریزی ، بزرگ‌ترین غزل‌سرای قرن یازدهم هجری و نامدارترین شاعر زمان صفویه است.وی در پاسخ این بیت حافظ می فرماید:


اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را
به خال هندویش بخشم سر و دست و تن و پا را

هر آن کس چیز می بخشد، ز جان خویش می بخشد

نه چون حافظ که می بخشد سمرقند و بخارا را

سید محمدحسین بهجت تبریزی، متخلص به شهریار (پیش از آن بهجت) شاعر قرن بیستم ایران، اهل آذربایجان بود که به زبان‌های ترکی آذربایجانی و فارسی شعر سروده‌ است، در ایران روز درگذشت این شاعر معاصر را «روز شعر و ادب فارسی» نام‌گذاری کرده‌اند . وی در پاسخ حضرت صائب و دردفاع از ترک شیراز حافظ می فرمایند:


اگر آن ترک شیرازی به دست آرد دل ما را

به خال هندویش بخشم تمام روح و اجزا را

هر آن کس چیز می بخشد بسان مرد می بخشد
نه چون صائب که می بخشد سر و دست و تن و پا را

سر و دست و تن و پا را به خاک گور می بخشند

نه بر آن ترک شیرازی که برده جمله دل ها را
http://upload7.ir/images/23986143421493035474.jpg

یکشنبه 19 مرداد‌ماه سال 1393 :: 11:25 ب.ظ
آخرین دل نوشتـــه ها
پیونـدهای محبـــــــــــت
تعداد کل دل نوشته ها
  • . (101)
آمار قدوم پرمهرتــان
  • تعداد بازدیدکنندگان: 241994
فرم تماس با ســیدمصطفی
نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیـــــــــل
حکایت همچنان باقیست
MeLoDiC

کلیه حقوق این وبلاگ برای یـادداشـت هایــِ شخصیــِ سیّد مـصطفـــی محفوظ است